Anne Eggink en Huub Joling (De Achthoek):

‘Het congres bevestigt ons dat we als team de goede koers varen’

Wil je leren zichtbaar maken, dan moet je van ‘opbrengstgericht werken’ naar ‘groeigericht werken’ gaan. Die ambitie heeft ook De Achthoek in Amsterdam. Op het congres realiseerden Anne Eggink en Huub Joling dat zij met hun team al de goede weg zijn ingeslagen. “Maar we moeten nog veel doen; we beginnen om met elkaar dezelfde taal te gaan spreken.”

De Achthoek is een grote basisschool voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO). De school kent zo’n achthonderd leerlingen die verdeeld zijn over twee locaties: 6 groepen 1 en 2, vier groepen 3, 4, 5, 6 en 7, en drie groepen 8. Het schoolteam bestaat uit circa 65 professionals, onder wie Anne Eggink en Huub Joling. Huub is schoolopleider en begeleidt de Pabo-studenten en de mentoren. Hij is tevens OGO-coördinator en samen met Anne verantwoordelijk voor alle teamscholing. Daarnaast staat hij drie dagen voor de klas: groep 6 en 7. Anne is adjunct-directeur van de bovenbouw. Ze is op beide locaties verantwoordelijk voor de groepen 6, 7 en 8. Verder is ze onderzoekscoördinator voor studenten en leraren die een studie volgen.

Meteen enthousiast

Beiden kwamen op een verschillende manier in aanraking met Leren zichtbaar maken. “Ik onder meer via een presentatie van de AWBR, de Amsterdam West Binnen de Ring. Ik was zo enthousiast dat ik meteen het boek van John Hattie kocht”, zegt Huub. “Wat ik daarin las, deelde ik ook met collega’s. Ook die lazen over dit onderwerp en brachten daarna onderdelen van Leren zichtbaar maken in hun lessen in; onder meer feedback geven en werken met whiteboards en ‘ijsstokjes’ met daarop de namen van de leerlingen. Maar nog wel op individuele basis. We hebben dus al enige stappen gemaakt. Nu willen we schoolbreed flink verder gaan en al die ‘losse eindjes’ bij elkaar brengen.”

Gedachtegoed meenemen in beleid

Anne knikt. Zij is ook docent leren en innoveren van de Master Pedagogiek aan de Hogeschool van Amsterdam. Toen ze aan diezelfde hogeschool studeerde, maakte zij kennis met Leren zichtbaar maken. “Toen nog een interessante wetenschappelijke theorie met mooie uitkomsten van enorm veel meta-analyses. Wat ik van Hattie’s gedachtegoed oppikte, nam ik mee naar de Achthoek. Maar een paar jaar geleden was de tijd nog niet rijp om er beleid op te maken. Nu we in een nieuwe fase zijn gekomen, willen we het Leren zichtbaar maken een structurele plek geven in de school. Het sluit bovendien goed aan bij het Ontwikkelingsgericht Onderwijs.”

Samen bekijken welke hulp nodig is

Zowel Anne als Huub kozen ervoor op beide dagen het congres te volgen. “Een mooie manier om nader kennis te maken met Leren zichtbaar maken. Bovendien is het leuk om na het lezen van z’n boeken ook John Hattie live te zien en te horen spreken”, zegt Huub. Een ander belangrijk punt is dat Anne en Huub verantwoordelijk zijn voor de studiedagen en inhoudelijke bijeenkomsten van de leraren op school. “De twee dagen zijn een prima manier om onszelf te scholen en op basis daarvan samen te bepalen wat we zelf kunnen overdragen en waarvoor we externe hulp nodig hebben.”

Elkaar al feedback geven

Anne: “We zijn ons op school al bewust van de impact die de leidinggevenden op het team hebben. En van de impact die leraren op het leren van hun leerlingen hebben. We kijken naar onze resultaten en organiseren al vormen van collegiale consultatie.

‘We zijn ons al bewust van de impact die leraren op het leren van hun leerlingen hebben’

Maar met zo’n grote school als die van ons is het lastig om alle teamleden in één keer bij elkaar te krijgen. We proberen daarom meer momenten te creëren om met elkaar in gesprek te gaan, en van en met elkaar te leren. We constateren in elk geval dat vrijwel alle collega’s een onderzoekende houding hebben en de wil hebben om te groeien op dit vlak. We willen als school allemaal dezelfde taal gaan spreken als het gaat om Leren zichtbaar maken.”

Zelfde taal spreken

Die laatste ambitie werd op het congres nog eens bevestigd. “De dag voor het congres vond een speciale bijeenkomst plaats, ook met John Hattie. Die dag was een echte training”, zegt Anne. “Wil je leren zichtbaar maken, dan moet je de koers veranderen: van opbrengstgericht werken naar groeigericht werken. Hoe zet je daarvoor de data in die je hebt?

‘We willen als school allemaal dezelfde taal gaan spreken als het gaat om Leren zichtbaar maken’

Ook leerde ik dat het vooral belangrijk is naar de vaardigheidsgroei van je leerlingen te kijken, en niet alleen naar het eindresultaat. Het bevestigt het gevoel dat we al hadden; het gevoel dat we als team deze richting willen opgaan. Maar ook het idee dat daarvoor een andere taal nodig is, onder collega’s, naar leerlingen en ook naar ouders. Het is immers belangrijk dat je leerlingen goed kunt laten verwoorden wat de volgende stap is in hun eigen leerproces. Daarin moet je ook de ouders meenemen, zodat ook zij het proces snappen.”

Puzzelstukjes vallen in elkaar

“Wat mij vooral is bijgebleven, is dat we als collega’s onderling minder over het lesgeven moeten praten en juist over het leren. Dus niet zozeer de technische kant van de lessen, maar meer over de groei van de leerling. Wat is mijn impact op het leren van de leerling? Daar ben je als team samen verantwoordelijk voor.” Volgens Huub is de Achthoek klaar voor de nieuwe koers. “Veel collega’s hebben veel over Leren zichtbaar maken gehoord en gelezen. De bijeenkomst en het congres gaf mij een verdiepende blik. Al die losse puzzelstukjes vallen nu in elkaar. Nu moet het op school gaan gebeuren.”

‘We moeten minder over het lesgeven praten en juist meer over het leren’

Traject is nooit af

“We hebben als team al diverse zaadjes gepland”, vult Anne aan. “We hebben nu veel tools gekregen om er verder mee aan de slag te gaan. De workshop ‘Hoe wordt je een Leren zichtbaar maken school?’ bevestigde mij dat dit traject tijd kost. En dat het eigenlijk nooit af is. Het is fijn om te horen dat je begint met een gezamenlijke taal, ook bij de leerlingen. Op ons eerste studiemoment met onze collega’s gaan we bespreken welke taal bij het eigenaar worden van je eigen leerproces hoort.”


Naar volgend artikel >